Het korte antwoord
Voor een gewoon mkb-bedrijf dat AI gebruikt en geen hoog-risicosysteem aanbiedt, geldt nu vooral een verplichting: AI-geletterdheid, sinds 2 februari 2025. Iedereen die met AI werkt, moet weten wat het kan en waar het misgaat. De grote deadline voor hoog-risicosystemen is met de Digital Omnibus verschoven van 2 augustus 2026 naar 2 december 2027.
Wat er in juli 2026 is veranderd
Veel Nederlandse pagina's noemen nog 2 augustus 2026 als de grote deadline. Dat klopt niet meer. De Digital Omnibus, Verordening (EU) 2026/1744, is op 24 juli 2026 gepubliceerd en op 27 juli 2026 in werking getreden. Daarmee schuiven de verplichtingen voor zelfstandige hoog-risicosystemen uit bijlage III naar 2 december 2027, en die voor AI in gereguleerde producten uit bijlage I naar 2 augustus 2028.
Wat niet is uitgesteld: de verboden praktijken en de plicht tot AI-geletterdheid uit februari 2025, en de regels voor modellen voor algemeen gebruik uit augustus 2025.
De tijdlijn
| Datum | Wat | Raakt jou als |
|---|---|---|
| 2 februari 2025 | Verboden AI-praktijken en de plicht tot AI-geletterdheid | Je AI gebruikt. Dit geldt nu, voor vrijwel iedereen |
| 2 augustus 2025 | Regels voor modellen voor algemeen gebruik | Je zelf een model aanbiedt. Voor de meeste mkb-bedrijven niet |
| 2 augustus 2026 | Transparantieverplichtingen | Je mensen met AI laat praten of AI-inhoud publiceert |
| 2 december 2027 | Hoog-risicosystemen uit bijlage III | Je AI inzet voor werving, kredietbeoordeling of vergelijkbaar |
| 2 augustus 2028 | Hoog risico in gereguleerde producten uit bijlage I | Je AI in machines of medische hulpmiddelen bouwt |
AI-geletterdheid: de verplichting die nu al geldt
Artikel 4 vraagt dat iedereen die binnen je organisatie met AI werkt, voldoende kennis heeft van wat het systeem kan en waar het misgaat. Er staat geen certificaat tegenover en geen verplicht aantal uren. Wat er wel moet zijn, is iets aantoonbaars: wie is getraind, waarop, en wanneer.
In de praktijk is dat een korte sessie per team, een werkinstructie bij het werk zelf, en een lijstje wie wanneer heeft meegedaan. Dat is geen groot project. Het is wel het eerste waar een toezichthouder naar vraagt. Zie AI-training voor je team.
Wat een mkb-bedrijf verstandig nu doet
- Schrijf op welke AI-systemen je gebruikt en waarvoor. Dat kost een uur en je hebt het voor alles daarna nodig.
- Regel de AI-geletterdheid en leg vast wie is bijgepraat en waarover.
- Controleer of een van je toepassingen onder bijlage III valt, bijvoorbeeld bij werving en selectie. Zo ja, dan heb je tot december 2027.
- Zorg dat het voor mensen duidelijk is wanneer ze met AI praten in plaats van met een medewerker.
- Leg per werkstroom vast wie goedkeurt en wanneer die stopt. Dat is geen AI Act-eis, maar het is wel wat je nodig hebt zodra iemand vraagt hoe je het beheerst.
Dit is een praktische samenvatting en geen juridisch advies. Bij twijfel over classificatie hoort een jurist mee te kijken.
Veelgestelde vragen
Geldt de AI Act ook voor kleine bedrijven?
Ja, maar wat er geldt hangt af van wat je doet. Gebruik je gewone AI-tools voor kantoorwerk, dan is de plicht tot AI-geletterdheid de verplichting die je raakt. Hoog-risicoregels gelden alleen bij specifieke toepassingen.
Is de deadline van 2 augustus 2026 vervallen?
Voor hoog-risicosystemen is die verschoven naar 2 december 2027 door de Digital Omnibus, Verordening (EU) 2026/1744, in werking sinds 27 juli 2026. De transparantieverplichtingen en de eerdere fasen blijven staan.
Wat is AI-geletterdheid precies?
De eis dat iedereen die binnen je organisatie met AI werkt, voldoende kennis heeft van de mogelijkheden en de risico's. Er is geen verplicht certificaat, maar je moet wel kunnen aantonen dat je het hebt geregeld.
Word ik hoog-risico als ik AI gebruik voor mijn administratie?
Vrijwel nooit. Administratieve voorbereiding valt buiten bijlage III. Werving en selectie, kredietbeoordeling en vergelijkbare beslissingen over mensen vallen er wel onder.
